Η Δημιουργία και η Σύνθεση της Εντερικής Χλωρίδας – ο σημαντικός ρόλος του μητρικού γάλακτος

(άρθρο της Σωτηρίας Εξαδακτύλου, Παιδιάτρου – Νεογνολόγου)

Το νεογνό κατά τη γέννηση, όπως ακριβώς και το έμβρυο, έχει ένα στείρο πεπτικό σύστημα, το οποίο όμως γρήγορα αποικίζεται από βακτήρια.

Η διάρκεια κύησης, το είδος του τοκετού καθώς επίσης και το είδος της διατροφής παίζουν σπουδαίο ρόλο σε αυτήν την διαδικασία.

  • Τα νεογνά τα οποία είναι πρόωρα ή γεννιούνται με καισαρική τομή ή παίρνουν αντιβιοτικά παρουσιάζουν καθυστέρηση στον αποικισμό του εντέρου τους  με προβιοτικά βακτήρια.
  • Τα νεογνά τα οποία γεννιούνται με φυσιολογικό τοκετό είτε θηλάζουν είτε τρέφονται με φόρμουλα έχουν παρόμοιο αποικισμό στις 48 ώρες ζωής. Στις επτά ημέρες ζωής αυτά που τρέφονται με ξένο γάλα κατά τα δύο τρίτα αποικίζονται από Bacteroides fragilis. Στο τέλος του πρώτου μήνα ζωής στις αναπτυσσόμενες χώρες τα θηλάζοντα βρέφη παρουσιάζουν αποικισμό από Bifidobacteria ενώ τα τρεφόμενα με φόρμουλα αποικίζονται από Bacteroides and Bifidobacteria.

 

Η ανοσοαπόκριση του πεπτικού συστήματος εξαρτάται

  • από τη διατροφή του βρέφους,
  • από το είδος των βακτηριδίων που θα αποικίσουν το έντερο,
  • από την έκθεση σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε αντιβιοτικά και
  • από το γονότυπο του βρέφους.

 

Η εμφάνιση πολλών ασθενειών συνδέεται με την απορρύθμιση κατά την πρώιμη ανάπτυξη αμυντικού συστήματος του εντερικού βλεννογόνου. Παραδείγματα αυτών των ασθενειών που θεωρούνταν ατοπικές εκδηλώσεις , άσθμα, έκζεμα και αλλεργική ρινίτις ή αυτοάνοσα νοσήματα όπως σκλήρυνση κατά πλάκας ή σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, πλέον συνδέονται με τον αποικισμό και τη λειτουργία του ανοσορυθμιστικού μηχανισμού του εντέρου.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι το ανθρώπινο γάλα περιέχει κύτταρα τα οποία έχουν την ικανότητα να επηρεάσουν με θετικό τρόπο το αμυντικό σύστημα του νεογνού.

Ο μητρικός θηλασμός μειώνει την επίπτωση των εντερικών λοιμώξεων, παράλληλα ελέγχει τη έκφραση της χρόνιας νόσου αργότερα στη ζωή. Το μητρικό γάλα περιέχει εκκριτική ανοσοσφαιρίνη Α και συστατικά που η μερική τους πέψη οδηγεί σε προϊόντα που παρεμποδίζουν την ανάπτυξη των παθογόνων.

Το ανθρώπινο γάλα είναι πλούσιο σε γλυκάνες οι οποίες όπως ακριβώς τα πρεβιοτικά διεγείρουν τον αποικισμό του εντέρου από προβιοτικούς οργανισμούς ρυθμίζοντας την ανοσία του εντέρου, προστατεύοντας το παιδί από εντερική λοίμωξη και φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.

Ιδιαίτερα όσον αφορά στα πρόωρα τα οποία αποτελούν αυξανόμενη ομάδα του νεογνικού πληθυσμού και την νεκρωτική εντεροκολίτιδα, έχει διαπιστωθεί ότι το 90% των νεογνών με τη νόσο σιτίζονταν με ξένο γάλα. Η προσθήκη μητρικού γάλακτος έχει μειώσει  τον κίνδυνο αυτής της νόσου. Το γεγονός αυτό αποδίδεται στην άμεση ανοσορύθμιση και την πρεβιοτική δράση του άπεπτου συμπλέγματος γλυκανών ,οι οποίες εμποδίζουν τον αποικισμό του εντέρου με παθογόνα και προστατεύουν την ακεραιότητά του.

Η φύση η ίδια χρησιμοποιεί πρεβιοτικούς παράγοντες προκειμένου να προστατέψει τον ανώριμο οργανισμό του νεογνού άμεσα, θωρακίζοντάς τον παράλληλα και στο μέλλον.